REKLAMA

Niezgodności recepturowe

REKLAMA

Niezgodności recepturowe charakterystyczne dla recept na leki przepisywane formie magistralnej są w obecnej praktyce aptecznej zjawiskiem spotykanym stosunkowo często. Zgodnie z definicją, interakcje w fazie farmaceutycznej to niezaplanowane i niezamierzone zmiany w aktywności farmakologicznej lub właściwościach fizykochemicznych (np. w wyglądzie, zapachu, zabarwieniu) leku sporządzonego w aptece na podstawie recepty lekarskiej.

Pamiętajmy, iż lekarz odpowiadając przede wszystkim za powodzenie prowadzonego leczenia, ma na uwadze przede wszystkim skutek działania określonego specyfiku, często pomijając niekorzystne zależności pomiędzy dużą ilością środków leczniczych i innych surowców farmaceutycznych. Może rodzić to wiele nieprawidłowości, szczególnie jeśli w skład leku przepisywanego w formie magistralnej wchodzi wiele substancji pomocniczych reagujących ze sobą, i z głównymi składnikami recepty.

Przyczyny niezgodności recepturowych mogą tkwić nie tylko w niewłaściwym zapisie, jaki figuruje na recepcie. Powodem nierzadko jest także nieodpowiedni sposób przyrządzania leku związany np. z nieprzestrzeganiem kolejności dodawania składników, lub mieszaniem zbyt stężonych składników, a także niewłaściwym przechowywaniem niektórych surowców farmaceutycznych w aptece (głównie tych wrażliwych na światło lub wilgoć). Najważniejszym problemem obok stwierdzenia niezgodności recepturowej jest jej rozwiązanie, oraz o ile jest możliwe, zastosowanie właściwych działań zapobiegawczych. Należy więc zawsze brać pod uwagę zabezpieczenie wymaganego efektu terapeutycznego z uwzględnieniem odpowiednich metod sporządzania, a także czynników związanych z farmakokinetyką leku. Warto nadmienić, iż te ostatnie są często niesłusznie lekceważone, zarówno przez lekarzy wystawiających receptę, jak i farmaceutów przygotowujących określony specyfik w aptece.

REKLAMA

Typy niezgodności recepturowych

Niezgodności recepturowe – jak zapobiec?

Istnieją 3 zasadnicze możliwości postępowania z receptami zawierającymi różnej klasy nieprawidłowości:

  • recepta wymaga drobnych zmian, niewpływających na istotny skład leku; samodzielnej poprawy dokonuje farmaceuta bez porozumienia z lekarzem, zaznaczając na rewersie dokumentu wprowadzone modyfikacje;
  • recepta wymaga wprowadzenia istotnych poprawek w celu usunięcia niezgodności; w tym przypadku konieczne jest niezwłoczne porozumienie się z lekarzem wystawiającym dokument (może być drogą telefoniczną);
  • składniki recepty po zmieszaniu ulegają rozkładowi lub nie dają się uformować w określoną postać farmaceutyczną; w tej sytuacji lekarz powinien wystawić inną, poprawną receptę.

Jeśli skład preparatu recepturowego może przyczynić się do powstania niezgodności fizycznej lub chemicznej, farmaceuta powinien zastosować odpowiednią korektę:

  • dodanie surowca farmaceutycznego ułatwiającego prawidłowe przygotowanie postaci leku lub pozwalające na uzyskanie jednolitego dawkowania,
  • prawidłowy dobór surowców farmaceutycznych, zapewniający rozpuszczenie wszystkich składników leku w celu uzyskania właściwej postaci farmaceutycznej,
  • zmianę postaci surowca farmaceutycznego z rozpuszczalnej na nierozpuszczalną lub odwrotnie z uwzględnieniem koniecznej różnicy w ilości surowca.
REKLAMA
logo